Ulica im. Łupaszki w Białymstoku na wniosek radnego PiS

23 kwietnia 2018 radni miejscy w Białymstoku zdecydowali, że w mieście będzie ulica im. Łupaszki. Propozycję zgłosił radny Tomasz Madras (Prawo i Sprawiedliwość).  Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”, to tzw. ‚żołnierz wyklęty”, który  w czerwcu 1944 wydał  rozkaz pacyfikacji litewskiej wsi Dubinki. Z badań autorstwa dr. Pawła Rokickiego, historyka IPN, wynika, że jego oddział zabił wtedy co najmniej  68 osób, a ok. 75% zabitych stanowiły kobiety i dzieci. Najmłodsza ofiara Łupaszki miała 2 miesiące. Wg historyka mord na ludności cywilnej został dokonany celowo i dlatego właśnie pacyfikację Dubinek uznaje za zbrodnię wojenną.

Zbrodnia wojenna na ludności cywilnej

Paweł Rokicki w oficjalnym portalu Instytutu Pamięci Narodowej pisze o zbrodni 5. Brygady AK, której dowódcą był Łupaszko: – W mojej książce za punkt wyjścia do formułowania jakichkolwiek twierdzeń, przyjąłem konieczność możliwie szczegółowej rekonstrukcji przebiegu wydarzeń, także akcji odwetowej 5. Brygady AK na Litwie. Przyniosło to ustalenia, że akcja ta objęła nie tylko miasteczko Dubinki, ale także cały szereg innych miejscowości (Giże, Gorszwiany, Janiszki, Ołkuny, Reputany, Vymančiai, Zabelina i Zajeziorce) na terenie aż trzech gmin. Przytaczam też znacznie dłuższą listę ofiar – minimum 68 osób, których nazwiska udało się ustalić, czyli przeszło dwukrotnie więcej niż dotąd powtarzano. W konsekwencji stwierdzam, że ofiarami akcji 5. Brygady AK padły przede wszystkim kobiety i dzieci (ok. 75% wszystkich zabitych). Negatywnie weryfikuję zaś wcześniejszą obiegową wersję o tym, że cywile byli jedynie dodatkowymi, czy też nawet przypadkowymi ofiarami walki. Udowadniam, że zostali oni zastrzeleni na skutek celowego działania podkomendnych rtm. „Łupaszki”. W czasie zaś akcji w Dubinkach nie doszło do żadnej walki, w szczególności z litewską policją, której tam po prostu nie było. Ustalenia te nie pozostawiają wątpliwości, że akcja odwetowa 5. Brygady AK była zbrodnią wojenną na ludności cywilnej.

Ulica im. Łupaszki w Białymstoku

Portal „Dzień dobry Białystok” informuje, że propozycja radnego PiS Tomasza Madrasa pojawiła się dość nieoczekiwanie. Radni mieli dziś głosować nadanie ulicy nazwy „Podlaska”, jednak radny PiS w trakcie sesji rady miasta zaproponował Łupaszkę. Uchwała została przyjęta mimo sprzeciwu części radnych.

ŹRÓDŁA: ddb24.pl, pamiec.pl